Wybrzeże dalmatyńskie położone pomiędzy Zatoką Kvarnerską a Zatoką Kotorska jest uznawane za jeden z najpiękniejszych regionów Chorwacji. Dalmacja to niezapomniane krajobrazy, różnorodna, śródziemnomorska roślinność, białe, żwirowe plaże i malownicze zatoki otoczone lasami piniowymi. 

Wybrzeże dalmatyńskie to również kryjące bogatą historię stare miasteczka z wąskimi uliczkami i charakterystycznymi dachami z czerwoną dachówką. Wielką atrakcją Dalmacji są także jej parki narodowe. W przewodniku przedstawiamy najbardziej znane miejsca, które warto zobaczyć.

Dalmacja Północna

Północna Dalmacja posiada bardzo urozmaicone warunki przyrodnicze. Znajduje się tu 3 parki narodowe: wodospady rzeki Krka, Paklenica na Velebicie oraz archipelag Kornatów jak również 2 parki przyrody: zalew Telasćica, znany z wysokiego na 146 m  pionowego klifu i masyw górski Velebit. Na obszarze 3000 km2 położonych jest 300 wysp, w tym duże i zalesione z licznymi zatokami Pasman, Ugljan, Pag i Dugi Otok. Warto zatrzymać się także na wyspie Murter, ze względu na piękne plaże i małe, ukryte zatoczki oraz na wyspie Zirje w Stupicy. Centrum turystyczne regionu stanowią Zadar i Szibenik, ale polecamy również odwiedzenie  Primosten, pięknego miasteczka z urokliwą, zabytkową starówką, otoczonego z trzech stron morzem. Widoki z górującego nad miastem kościoła są wspaniałe.

Pag

Głównym miastem wyspy jest założony w 1443 Pag. Położony w malowniczej zatoce dobrze zachował architekturę średniowiecznego miasta. Najważniejszym zabytkiem jest gotycka bazylika z ozdobnym reliefem i rozetą, której motyw jest obecny na wyrabianych na Pagu słynnych koronkach. Zachowały się również mury miejskie i pałac książęcy. Drugie centrum turystyczne wyspy to miejscowości Novalia,  znana z piaszczystych plaż i  zbiorów etnograficznych. Zachował się tu również rzymski akwedukt o długości 1 km.  W miejscowości Šimuni jest jedna z największych marin na Adriatyku. Pag znany jest również z wyrobu owczego sera "paski sir" i wina "žutica". 

Zadar

Zadar

Ta dawna stolica Dalmacji, istnieje od IX wieku p.n.e. Podzielona jest dwie części, oddzielone od siebie zatoczką i połączone mostem. Po jednej stronie leży na wąskim cyplu Stare Miasto, po drugiej nowa cześć Zadaru. Na Starówce spotkamy X-wieczny klasztor Benedyktynek, kościół św. Marii z dzwonnicą z 1105 roku, romański kościółek pod wezwaniem św. Donata z początków IX, klasztor Franciszkanów z renesansowym dziedzińcem i najstarszym w Dalmacji kościołem Św. Frane, katedrę Św. Stosije, kościół Św. Simuna, gdzie znajduje się najcenniejsze dzieło średniowiecznego chorwackiego złotnictwa -skrzynia św. Simuna. 

Warto na chwilę przystanąć też na placu będącym pozostałością rzymskiego forum. W lecie Zadar zmienia się w żywe centrum Dalmacji. Odbywa się tu wiele imprez takich jak Zadarskie Lato Teatralne czy Wieczory Muzyczne w kościele Św. Donata. Wieczorami można spotkać koncerty na wolnym powietrzu i zasiąść w starej gospodzie zwanej "konoba", aby spróbować autochtonicznego zadarskiego likieru Maraskino. Kilkaset metrów od Starówki znajduje się marina Tankerkomerc, znakomity punkt startu do rejsu. 

Kornaty

Kornaty

Park narodowy Kornaty obejmuje 89 wysp, skalistych lub porośnięte trawą i makią. Wyspy maja bardzo charakterystyczny, surowy wygląd. Nie zalesiony archipelag ma niekiedy księżycowy krajobraz. Najwyższe wzniesienie Kornat to Metlina 237 m. W parku można oficjalnie kotwiczyć w wybranych 16 zatokach, do których późnym popołudniem przybywają pracownicy parku, aby pobrać opłatę za postój. Alternatywą jest postój w marinie ACI w Piskera. 

Szibenik 

Szibenik, w odróżnieniu od innych miast, które były założone przez Ilirów, Greków czy Rzymian jest najstarszym miastem założonym przez Chorwatów. Uznawane za pomnik historii i kultury, posiada bardzo dobrze zachowane zabytki architektury. Na Starym Mieście, otoczonym murami obronnymi i umocnieniami, z labiryntem wąskich uliczek spotkamy imponującą Katedrę Św. Jakuba z 14 wieku, szczytowe osiągniecie dalmatyńskiego gotyku, kościół Św., Barbary, kościół Św., Jana, kościół Św. Franciszka z 14 wieku, ratusz z loggią z 16 wieku, fortecę Św. Mikołaja z 16 wieku i inne zabytki.

Krka

Wodospady Krka

Park narodowy w Krka obejmuje dolny bieg rzeki Krka, obszar o wyjątkowych walorach krajobrazowych. Bardzo przyjemna jest trasa jachtem od Szibenika do miasteczka Skradin, w którym staje się w marinie ACI. Dalej do parku płynie się już statkiem. Najbardziej ciekawą cześć parku stanowi 7 wodospadów, o łącznym spadku 242 metrów, z których najbardziej widowiskowy, Skradinski Buk składa się z 17 kaskad i ma 45 m wysokości. 

Unikalna jest flora i fauna parku. Pomiędzy wodospadami, rwącymi bystrzami i odnogami rzeki biegną ścieżki i kładki dla zwiedzających. Można również odbyć wycieczkę łodzią do położonej na północ wyspy Visovac z klasztorem Franciszkanów z 15 wieku. Ponad wyspą leży spektakularny wodospad Roski.

Dalmacja Środkowa

Region ten ciągnie się wzdłuż górskich masywów od Trogiru do miejscowości Ploće. Centrum Dalmacji Środkowej stanowi letnia rezydencja rzymskiego cesarza Dioklecjana -Split. Żeglarze preferują uroki  atrakcyjnych wysp Hvar, Brac, Solta i Vis. natomiast małe, gwarne miasteczka Riwiery Trogirskiej, Kastelanskiej i Makarskiej przyciągają raczej turystów lądowych.

Trogir

Trogir

Trogir został wpisany na listę UNESCO jako dziedzictwo kulturowe jako jedno z najpiękniejszych miast Dalmacji. Średniowieczne Stare Miasto leży na malej wysepce połączone mostem ze stałym lądem. Wąskie uliczki ze starymi domami są bardzo urokliwe, a najciekawsze zabytki to wenecka katedra św. Lovro, renesansowa kaplica św. Iwana oraz ratusz. Z murów miejskich zachowała się imponująca wieża obronna "Kula Kumerlenga". Wzdłuż nabrzeża, przy którym cumują promy i duże jachty, znajduje się piękna aleja z palmami.

Split

Split jest centrum turystycznym i kulturalnym regionu, a jego główną atrakcją jest Starówka obejmująca jedynie obszar pałacu Dioklecjana. Budowla została ukończona w 305 roku, do dzisiaj zachowała się centralna partia pałacu - perystyl (dziedziniec), z dwoma rzędami kolumn doryckich i od strony południowej - westybul, wejście do komnat cesarskich . Za rzędem kolumn od strony wschodniej znajduje się katedra Św. Damiana, dawne mauzoleum cesarza Dioklecjana. Obok katedry stoi wieża o wysokości 60 m, z której rozpościera się imponująca panorama miasta i pobliskich wysp. Ciekawy jest również ratusz z loggią  oraz fragmenty murów obronnych z bramami: Złotą, Srebrna i Żelazną.

Brač

Na wyspie w miejscowości Bol znajduje się jedna z najbardziej znanych plaż w Chorwacji Zlatni Rat. Ma kształt rożka, utworzona jest z drobnego żwiru i wychodzi w morze na 634 metry. Plaża zmienia swój kształt w zależności od kierunku wiatru. Na całym obwodzie wyspy znajdują się liczne małe zatoczki z kotwicowiskami oraz niewielkie miasteczka. Najbardziej znaną jest Milna, z najbezpieczniejszym i najlepszym portem na wyspie.

Hvar

Hvar

Hvar, podobnie jak na wyspa Brać, oferuje dużo ładnych kotwicowisk zarówno po południowej jak i północnej stronie, ale jej główną atrakcją jest piękne i zabytkowe miasto Hvar, położone na wzgórzach nad zatoką. Rynek miasta malowniczo komponuje się z basenem portowym wzdłuż którego położone są liczne i pełne gwaru restauracje i tawerny. Z ciekawych zabytków warto zobaczyć renesansową katedrą Św. Stefana z 16 wieku i klasztor franciszkanów z kolekcją cennych obrazów. 

Pobyt w Hvarze nie byłby kompletny bez odwiedzenia wysoko położonej twierdzy Spanjol, zbudowanej przez Hiszpanów w XVI, skąd rozciąga się piękny widok na zatokę i miasto. Nagrodą za trud wejścia będzie również przyjemne zejście do portu przez ładny, egzotyczny park pełen opuncji i agaw. Blisko wejścia do Hvaru leży malowniczą grupę wysp "Pakleni Otoci" z mariną ACI i kilkoma ładnymi kotwicowiskami. 

Vis

Wyspa jest znana z piękna przyrody, ładnych zatok, przejrzystej wody oraz piaszczystych i żwirowych plaże (Parja, Rogačić, Mala Svitnja, Vela Svitnja). Główną miejscowością jest Vis położona na tarasowych zboczach. W mieście można zobaczyć ruiny starego miasta na południe od obecnego miasteczka, dwa nekropole z czasów antyku, ruiny rzymskiego teatru na półwyspie Prirova, renesansowy pałac Gariboldi, kościół parafialny z 1500 r. i kościół św. Cypriana z XVI w.
Obok wyspy leży niewielka wysepka Biševo, z atrakcyjną "Błękitną Grotą" (Modra Špilja). Promienie słoneczne przechodzą podwodnym korytarzem oświetlając wodę jaskini intensywna, błękitno-srebrną barwą. Kąpiel w grocie pozostawia duże wrażenie.

Dalmacja Południowa

Południowa Dalmacja z swoim centrum - Dubrownikiem jest regionem o bogatej dziedzictwie kulturowym i śródziemnomorskiej roślinności. Przed Dubrownikiem leżą Wyspy Elafickie porośnięte palmami i subtropikalna wyspa Lokrum. Dalmacja Południowa to również zabytkowa Korćula, zielona wyspa Mljet będąca parkiem narodowym oraz wyspa Lastowo z archipelagiem 46 wysp.

Korćula

Korćula jest bardzo przyjemna wyspą, zieloną i górzystą z najwyższymi wzniesieniami przekraczającymi 500 m, a jej cechą charakterystyczną są lasy piniowe, stąd też w przeszłości nosiła ona nazwę Korkyra Malaina (Czarna Korćula). Wyspa osiada można spotkać ładne plaże, łagodny klimat i można na niej spotkać zabytkowe, urokliwe miasteczka z których najładniejszym jest Korćula - historyczne centrum wyspy. Już z daleka rysują się półkuliste baszty obronne miasta z 15 wieku prowadzące do mariny. W mieście warto jest zajrzeć na położonego na wzgórzu placu Św. Marka, przy którym znajduje się   najcenniejszy zabytek miasta gotycko-renesansowa katedra Św. Marka z białą dzwonnicą z koronkową loggią i kilka innych zabytkowych kościołów. 

Miasteczko znane jako również jako miejsce narodzin znanego podróżnika Marko Polo i z powodu swoich malowniczych ryneczków i średniowiecznej atmosfery czasem nazywane jest "małym Dubrownikiem". Drugą znaną miejscowością na wyspie jest Vela Luka. Obfitująca w hotele i pensjonaty, znana dzięki m.in. pobliskim źródłom wód leczniczych jest licznie odwiedzana przez turystów.

Lastovo

Lastovo

Archipelag Lastovski liczy 46 niewielkich wysp i malutkich, skalistych wysepek wynurzających się z morza, a wody wokół nich znane są  jako najbogatsze w ryby region Adriatyku. Nazwa mariny Solitudo "samotność" w zatoce Velji Lago, dobrze dodaje charakter tej położonej na uboczu pięknej, zielonej wyspy. Z wysepek archipelagu warto odwiedzić Lastovnjaci, Mrčara i Sušac a także zatokę Skrivena Luka w Lastowie oraz Zaklopatica, gdzie znajdują się dwie gospody.

Orebić

Orebić leży vis-a-vis Korćuli na półwyspie Pelješac, znanego z uprawy winorośli i win. Okolica Orebića jest podobnie jak i cały Pelješac porośnięta gęstymi iglastymi lasami i typową roślinnością śródziemnomorską. Orebić posiada wielką piaszczystą plażę w zatoce Trstenica, a preferujący samotność mogą skorzystać z wielu okolicznych z małymi plażami żwirowymi. Miasteczko znane jest z morskich tradycji, zainteresowanych historią żeglugi polecamy wizytę w Muzeum Morskim. Z zabytków warto obejrzeć gotycko - renesansowy klasztor franciszkański ze zbiorami dzieł sztuk, oddalony o 2 km od Orebića, miejski barokowy kościół ze starochrześcijańskim marmurowym reliefem, kamienne twierdze na wzgórzach Vižanjica i Gruda oraz ruiny rzymskich osiedli.

Dubrownik

Miasto, zwane powszechnie "Perłą Adriatyku", zostało założone w VII w .n.e. Przez długi czas było niezależną jednostką i do czasów napoleońskich funkcjonowało jako Republika Dubrownika. Muzea i festiwale, wieże kościołów, baszty, fontanny i wąskie uliczki czynią z czynią z Dubrownika niezwykłe miasto. Starówka jest otoczona murami obronnymi o długości 1940 m. Najwspanialsze zabytki miasta to kościół i klasztor franciszkanów, pałac Sponza, kościół Św. Błażeja, barokowa katedra, klasztor jezuitów, Pałac Rektorów i wiele innych. 

Miasto jest wpisane do rejestru światowego dziedzictwa zabytkowego UNESCO. Jeżeli ktoś będzie miał niedosyt widoków po przejściu murami proponujemy wycieczkę na wzgórze Srd z z niezapomnianą panoramą. Wieczorem, po całodziennym zwiedzaniu polecamy odpoczynek w jednej z licznych restauracji i kawiarni. Jak przystało na Dubrownik piękna jest też marina "Miho Pracat" z basenem, do której wpływa się rzeką Dubrovačka. Należy kierować się na most u ujścia rzeki. 

Użyteczne informacje